ළමා සොල්දාදුවෙකුගේ අනුවේදනීය මතකය- First They Killed My Father

ලෝ ප‍්‍රකට අමෙරිකානු නිළි ඇන්ජලීනා ජොලි අධ්‍යක්ෂණය කළ පළමු සිනමා නිර්මාණය First They Killed My Father නම් කාම්බෝජ-ඇමරිකානු ඛමර් භාෂා චරිතාපදාන ඵෙතිහාසික ත‍්‍රාසජනක චිත‍්‍රපටය යි. ජාතික ඛේදවාචකයක් පිළිබඳ දුර්ලභ සිදුවීම් දාමයක් දරුවෙකුගේ ඇස්වලින් සහ මනසින් කියැවෙන අතර චිත‍්‍රපටයක් ආඛ්‍යාන කොටගත් මෙම නිර්මාණය, කෙමර් රූජ් විසින් කාම්බෝජය අත්පත් කර ගැනීමෙන් පසු, ලෝංග් උංග් නම් කුඩා දැරියගේ සහ ඇගේ පවුලේ අත්දැකීම් පිළිබඳ උංග්ගේ මතක සටහන්, ඇන්ජලීනා ජොලි සහ ලෝංග් උං විසින් නැවත රචනා කර ඇත.  

කාම්බෝජයේ නළු නිළියන්ම භාවිතා කර, කාම්බෝජයේ ඛමර් භාෂාවෙන් රූගත කළ, First They Killed My Father චිත‍්‍රපටය සදහා විශ්ෂ්ඨ රංගන දායකත්වයෙන් එක් වන ශ‍්‍රීමොච් සාරියම් කථා නායිකාව වන ලෝංග් උංග්ගේ චරිතය පණ ගන්වයි. ඇගේ පියා වන පාං උං ලෙස එක්වන්නේ කොම්පීක් ෆියුන්ග් ය. සොචෙටා ස්වෙන්ග් මා උං ලෙස ත් රංගනයෙන් දායකත්වය ලබා දෙයි.

වියට්නාම් යුද්ධය අතරතුර, අමෙරිකා එක්සත් ජනපද හමුදාව උතුරු වියට්නාම හමුදාවන්ට බෝම්බ හෙලීමට පටන් ගත් විට, කාම්බෝජයේ සිවිල් යුද්ධය ආරම්භ කරමින්, මධ්‍යස්ථ භූමියේ රැකවරණය ලබා ගැනීමට උත්සාහ කිරීම නිසා, සටන අසල්වැසි කාම්බෝජය දක්වා පැතිරෙයි. එක්සත් ජනපදය පසුව කාම්බෝජයේ තානාපති කාර්යාලයෙන් පවා ඉවත් වේ. ඇමරිකානුවන් විසින් බෝම්බ හෙලනු ඇතැයි යන මුවාවෙන් පොල් පොට්ගේ නායකත්වයෙන් යුත් උතුරු වියට්නාමයේ වියට්නාම මහජන හමුදාවේ භටයෙකු වන කෙමර් රූජ් සියළුම පවුල්වලට නගරයෙන් පිටව යන ලෙස අණ කරයි. ඒ අතර සිටි එක් නිවෙසක වන්නේ පා උං සහ ඔහුගේ බිරිද ඇතුඵ දරුවන් හත්දෙනාය.  

යුද්ධයේ අවසාන කාලය තුළ කාම්බෝජයට ඇමරිකානු කාපට් බෝම්බ හෙලීම බල රික්තයක් ඇති කිරීමට උපකාරී වූයේ කෙසේද යන්න සඳහන් කෙරෙන පෙරවදනක් සමග චිත‍්‍රපටය ආරම්භ වේ. 

කෙමර් රූජ් ඔවුන්ට ද සරණාගතයින් දහස් ගණනක් සමග එක්වන ලෙසත් බල කරයි. සොල්දාදුවන් ප‍්‍රශ්න කිරීමේදී රජය වෙනුවෙන් වැඩ කිරීම පා උං ප‍්‍රතික්ෂේප කරයි. මේ අතර මෙම පවුල සොයාගන්නා පාගේ මස්සිනා වන මාමා, ලෝංග්ගේ පවුල තම නිවසේ කලක් රදවා ගනී. නමුත්, පාගේ අනන්‍යතාවය සොයාගත හොත් එහි ප‍්‍රතිවිපාක ගැන බිය වන මාමාගේ බිරිඳගේ බල කිරීම මත ලෝංග්ගේ පවුලට පිටව යාමට සිදු වේ.

දින ගණනාවකට පසු ඔවුන් කෙමර් රූජ් සොල්දාදුවන් විසින් වට කර වෙනත් සරණාගතයින් පිරිසක් සමග කම්කරු කඳවුරකට ගෙන යනු ලැබේ. එහිදී ඔවුන්ට තමන්ගේම නවාතැන් තැනිය යුතු වන අතර දැඩි කොන්දේසි යටතේ වැඩ කිරීමට බල කෙරෙයි. ඔවුන්ගේ දේපළ රාජසන්තක කර ඇත. සියලූ භෝග සටන් ඒකක වෙත යවනු ලබන බැවින් ආහාර හිග වේ, වැඩි ආහාර ලබා ගැනීමේ  ඕනෑම උත්සාහයකට සොල්දාදුවන් පහර දෙනු ලැබේ. 

වෙහෙස මහන්සි වී වැඩ කිරීම හැරුණු විට, කඳවුර පාලන තන්ත‍්‍රය ප‍්‍රචාරය කරන විදේශීය භාණ්ඩ (ජීවිතාරක්ෂක හා ප‍්‍රථමාධාර ඇතුළුව) තහනම් කර, එම භාණ්ඩ පරිහරණය කරන්නන් හට මරණ දණ්ඩනය නියම කරනු ලැබේ. ලෝංග්ගේ වැඩිමහල් සහෝදරයන් දෙදෙනා සහ වැඩිමහල් සහෝදරිය වෙනත් කඳවුරුවලට යවනු ලබන අතර, වැඩි කල් නොගොස් ඇගේ සහෝදරිය අසනීප හා සාගින්න හේතුවෙන් මිය යයි.

දිනක් ලෝංග් පාලමක් අලූත්වැඩියා කිරීම සඳහා නිලධාරීන් විසින් රැගෙන යන බව දකින පා උං තමාට සිදුවන්නේ කුමක්දැයි හදුනාගෙන, තම බිරිඳට හා දරුවන්ට සමු දෙයි. 

කෙටි කලෙකින් ලෝංග්ට, ඇගේ සහෝදර කිම්ට සහ ඇගේ වැඩිමහල් සොහොයුරිය වන චෞට විවිධ දිශාවලට පලා ගොස් අනාථ දරුවන් ලෙස ව්‍යාජ අනන්‍යතා යටතේ නව වැඩ කඳවුරු සොයන්නැයි මා පවසයි. ලෝන්ග් සහ ඇගේ සහෝදරිය තම සහෝදරයාගෙන් වෙන් වී වෙනත් කඳවුරකට පැමිණේ.

එහිදී, ලෝංග් කෙමර් රූජ්ගේ ළමා සොල්දාදුවෙකු ලෙස බඳවා ගනු ලැබේ. වියට්නාම ජාතිකයින් පැමිණියේ කාම්බෝජය කෙමර් රූජ් වෙතින් බේරා ගැනීමට ය. ලෝංග් අතින් පයින් පහරදීම, වෙඩි තැබීම සහ උගුල් සකස් කිරීම ඉගෙන ගන්නා අතර වියට්නාමයට එරෙහිව බිම් බෝම්බ දැමීමේ කටයුතු කරයි. ළමයින්ට නිරන්තරයෙන් වියට්නාමයේ ප‍්‍රචාරය සහ වෛරය උගන්වනු ලැබේ, නමුත් ඔවුන්ට වැඩි ආහාර ප‍්‍රමාණයක් ලැබෙන අතර කම්කරු කඳවුරුවල සේවකයින්ට වඩා හොඳින් සලකනු ලැබේ.

මෙ අතර, ලෝංග්ට කම්කරු කඳවුරේ සිටින තම සහෝදරිය බැලීමට අවසර පත‍්‍රයක් ලැබුණද, ඒ වෙනුවට ඇය යන්නේ ඇගේ මව සහ බාල සොහොයුරිය අතහැර දමා ඇති කඳවුරටය. මවගේ පැල්පත හිස් බව දකින ඇයට, මහලූ කාන්තාවක් ඇගේ පවුල සොල්දාදුවන් විසින් පැහැරගෙන ගිය බව කියයි. 

වියට්නාම ෂෙල් වෙඩි ප‍්‍රහාරයෙන් ලෝංග්ගේ කඳවුර විනාශ වන විට, ඇයට වෙනත් සිවිල් වැසියන් සමග පලා යාමට බල කෙරෙයි. ඇය සිය සහෝදරයා සහ සහෝදරිය සමග නැවත එක් වී වියට්නාම හමුදා විසින් පාලනය කරනු ලබන තාවකාලික සරණාගත කඳවුරක රාත‍්‍රියක් රැඳී සිටින ළමයින් පිරිසක් හා එක් වේ. පසුදා උදෑසන කඳවුරට කෙමර් රූජ් හමුදා විසින් පහර දෙන විට, ඔවුන් සටනින් බේරී කැලෑවට පැන යයි. 

සහෝදර සහෝදරියන් තිදෙනා රතු කුරුස සංවිධානය විසින් පවත්වාගෙන යනු ලබන තවත් සරණාගත කඳවුරක නැවත එක්වේ. අල්ලා ගත් කෙමර් රූජ් සොල්දාදුවෙකුට පහර දෙන බව ලෝංග් එහිදී දකී. ඇය ඔහුව තම පියා ලෙස දකින අතර ඇගේ ජීවිතයේ ප‍්‍රචණ්ඩත්වයට නැවත යොමු වේ. ලපාල යනුවෙන් ඇය කෑගසද්දී, ආක‍්‍රමණිකයන් විසිරී යයි. ලෝංග් පහරකෑමට ලක්වූ මිනිසා දෙස බලා ඉවත්ව යයි.

යුද්ධය අවසන් වන විට, ලෝංග් සහ ඇගේ බාල සහෝදර සහෝදරියන් කඳවුරුවලින් දිවි ගලවා ගත් ඔවුන්ගේ වැඩිමහල් සහෝදරයන් සමග නැවත එක් වේ. චිත‍්‍රපටය අවසන් වන්නේ වසර ගණනාවකින් පසු, බෞද්ධ විහාරස්ථානයක නටබුන් වූ පරිසරයකදී තම පවුලේ සාමාජිකයන් වෙනුවෙන් භික්ෂූන් වහන්සේලා වෙත සිදුකෙරෙන පූජාවකට සහභාගි වීමෙනි.

සැහැල්ලූවෙන් සුඛෝපභෝගී ජීවිතයක් ගත කර, හදිසියේ කෙටි කාලයක් තුළ මුහුණ දීමට සිදුවන ඛේදනීය තත්වයන් සහ වචනයකුදු නොදොඩා එම තත්වයන්ට මුහුණ දෙන පස් හැවිරිදි දැරියකගේ අසරණකම, චිත්තවේගීය ශක්තිය ලෝංග්ගේ චරිතයෙන් මතුකොට ඇත. තම දරුවන් ඉදිරියේ අසරණ වන පියෙකුගේ තත්වය මතුකෙරෙන පා උංගේ චරිතය ද ඒ ඒ අවස්ථාවට මුහුණ දෙන්නේ, තම හදවතේ කඩාවැටීම සිය පවුලෙන්ම වසන් කරගනිමිනි. 

සොල්දාදුවන්ගේ අඩන්තේට්ටම් මධ්‍යයේ බිරිදගේ සහ දරුවන්ගේ පුංචි සිත් රිදීමක් පවා ඔහුගේ අවධානයට යොමු වේ. පවුලේ අය හොරෙන් ඉතිරි කරගත් හාල් ස්වල්පයක් ලෝංග් විසින් කෑම නිසා ඇගේ සහෝදරයා ඇයට පහර දුන් අවස්ථාවේ පා උං ඇයව සනසවන්නේ එහෙයිනි. සියල්ලන්ටම හොරෙන් කුරුමිණියන් රැගෙනවිත් බැද ආහාරයට දී ඔවුන්ගේ සතුට දැක සැනසෙන පියෙකුගේ අහිංසක සතුට පා උංගේ චරිතයෙන් මනාව පිළිබිඹු කරයි. 

මෙම චිත‍්‍රපටය 90 වන ඇකඩමි සම්මාන සඳහා හොඳම විදේශ භාෂා චිත‍්‍රපටය සඳහා කාම්බෝජයේ ප‍්‍රවේශය ලෙස තෝරාගනු ලැබුවද එය නම් කෙරුණේ නැත. 1984 දී ඇකඩමිය විසින් නීතියක් පැනවූ පසු ප‍්‍රකට ඇමරිකානු අධ්‍යක්ෂකවරයකුගේ ඉංග‍්‍රීසි නොවන චිත‍්‍රපටයක් ඉදිරිපත් කළ පළමු අවස්ථාව First They Killed My Father  චිත‍්‍රපටයයි. 

ජ්‍යෙෂ්ඨ කථීකාචාර්ය දර්ශන මාපා පතිරණගේ

ජනසන්නිවේදන අධ්‍යයන අංශය

කැලණිය විශ්වවිද්‍යාලය